وَ أَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسانِ إِلَّا ما سَعى وَ أَنَّ سَعْيَهُ سَوْفَ يُرى . « 1 » براى آدمى جز حاصل كوشش او پاداشى نيست و نتيجهء سعى و كوشش هر كس به زودى مشاهده مىشود . قال أبو عبد اللَّه عليه السّلام : احمل نفسك لنفسك فان لم تفعل لم يحملك غيرك . « 2 » امام صادق عليه السّلام فرموده : بار مسئوليّت خويشتن را خودت بايد بر دوش بگيرى ، و اگر از انجام وظيفه شانه خالى كنى ديگرى بار مسئوليّت تو را حمل نخواهد كرد . قال علىّ عليه السّلام : لا تترك الاجتهاد في اصلاح نفسك فانّه لا يعينك عليها الّا الجدّ . « 3 » على عليه السّلام فرموده : هرگز از مجاهده و كوشش در اصلاح نفس خويش باز نايست زيرا چيزى جز سعى و كوشش تو را در اين كار يارى نخواهد كرد . كان امير المؤمنين صلوات اللَّه عليه يقول : ليجتمع في قلبك الافتقار الى النّاس و الاستغناء عنهم . فيكون افتقارك اليهم في لين كلامك و حسن بشرك . و يكون استغناؤك عنهم في نزاهة عرضك و بقاء عزّك . « 4 »

--> ( 1 ) سورهء 53 آيهء 39 ( 2 ) كافى 2 ، صفحهء 454 ( 3 ) غرر الحكم ، صفحهء 818 ( 4 ) كافى جلد 2 صفحهء 149